Trzy palety butów z Mediolanu do Warszawy, 600 kg brutto. Do 19 czerwca odpowiedź brzmiała: zgłaszamy, bo przekracza próg. Dziś ta sama przesyłka wymaga zupełnie innego pytania, a masa nie rozstrzyga niczego.
Od 20 czerwca 2026 obuwie liczy się w sztukach. Kilogramy przestały tu cokolwiek rozstrzygać. Odzież ma próg trzy razy wyższy niż wcześniej. Zmieniły się też wyłączenia, więc kod CN i ilość przestały wystarczać do odpowiedzi.
Ten artykuł jest dla spedytora, który organizuje przewóz i musi ustalić przed potwierdzeniem stawki, czy w ogóle jest obowiązek i po czyjej stronie leży.
Krótka odpowiedź: od 20 czerwca 2026 progi to ponad 31,5 kg masy brutto dla odzieży z działów 61 i 62 CN oraz kodu 6309 00 00, a dla obuwia z działu 64 CN więcej niż 64 sztuki. Przesyłka mieszana ma własny warunek masowy. Sam próg to jednak dopiero pierwszy krok: trzeba jeszcze sprawdzić rodzaj przewozu i wyłączenia, bo zgłoszenia nie wymaga już między innymi sprzedaż krajowa między przedsiębiorcami, WDT i eksport. Obowiązek został przy imporcie, WNT, tranzycie i przy WDT bezpośrednio po odprawie w procedurze 42 00.
Co dokładnie zmieniło się 20 czerwca 2026
Zmianę wprowadziły dwa rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 18 czerwca 2026, ogłoszone 19 czerwca i obowiązujące od 20 czerwca: poz. 813 i poz. 814 Dziennika Ustaw. Oba akty zmieniają obowiązujące rozporządzenia wykonawcze.[1][2]
Warto zobaczyć, że te dwa akty idą w przeciwnych kierunkach. Poz. 813 podnosi progi i porządkuje wyłączenia, czyli dla większości firm jest ułatwieniem. Poz. 814 działa odwrotnie i o tym nie mówi żaden komunikat: uchyla wyłączenie, z którego korzystał drobny handel jadący na targowisko. Wracam do tego w osobnej sekcji.
Data 17 marca 2026 pozostaje datą pierwotnego objęcia odzieży i obuwia systemem SENT. Marcowe progi 10 kg i 20 sztuk nie opisują już jednak stanu prawnego.
Jakie progi obowiązują po zmianie?
Rozporządzenie wylicza pięć przypadków. Każdy ma własny warunek i własne wyłączenia kodów.[1]
| Towar | Zakres | Próg |
|---|---|---|
| Odzież i dodatki odzieżowe z dzianin | dział 61 CN, bez CN 6117 90 00 | masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg |
| Odzież i dodatki inne niż z dzianin | dział 62 CN, bez CN 6212 90 00 i CN 6217 90 00 | masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg |
| Odzież używana i pozostałe artykuły używane | CN 6309 00 00 | masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg |
| Obuwie | dział 64 CN, bez części obuwia z pozycji CN 6406 | w przesyłce jest więcej niż 64 sztuki |
| Przesyłka mieszana | towary z co najmniej dwóch działów: 61, 62, 64 | masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg |
Uwaga na komunikaty, które upraszczają ten katalog do "działów CN 61-63". Z działu 63 rozporządzenie obejmuje wyłącznie kod 6309 00 00, czyli odzież używaną. Reszta działu 63 pozostaje poza tym przepisem.
Dlaczego liczymy sztuki i dlaczego równo 31,5 kg to za mało
Przepis mówi "przekracza" i "więcej niż". Te dwa słowa wyznaczają granicę obowiązku.
Przesyłka ważąca dokładnie 31,5 kg brutto nie przekracza progu masowego. Przy obuwiu liczy się liczba sztuk, więc 32 pary to równo 64 sztuki i też nie jest to "więcej niż 64". Jedna para butów dołożona do tej przesyłki zmienia odpowiedź.
Stąd wraca przykład z otwarcia. Trzy palety butów o masie 600 kg same z siebie nie rozstrzygają niczego, bo dla obuwia masa nie jest kryterium. Trzeba znać liczbę sztuk. Jeżeli w tej samej przesyłce jadą też kurtki z działu 62, wchodzi warunek dla przesyłki mieszanej i wtedy patrzymy na masę brutto całości.
Czy każdy taki transport trzeba zgłosić?
Nie. Po ustaleniu kodu i ilości trzeba jeszcze sprawdzić rodzaj przewozu. Rozporządzenie wyłącza stosowanie przepisu o odzieży i obuwiu w czterech sytuacjach.[1]
- Przewóz realizowany na podstawie art. 5 ustawy, czyli rozpoczynający się na terytorium Polski. Tu jest jednak wyjątek opisany niżej.
- Przewóz na podstawie art. 5 albo art. 6, gdy podmiot obowiązany do zgłoszenia ma status AEO albo jest stroną umowy o współdziałanie z Szefem KAS.
- Towary stanowiące pomoc humanitarną, przewożone na podstawie art. 6 albo art. 7.
- Towary przewożone przez operatorów pocztowych w paczkach pocztowych w rozumieniu Prawa pocztowego.
KAS opisuje pierwsze wyłączenie od strony praktycznej: zgłoszenia nie wymaga sprzedaż krajowa między przedsiębiorcami, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz eksport poza Unię. Zniknął przy tym dawny warunek dokumentacyjny, czyli nie trzeba już budować zwolnienia na okazaniu faktury.[3]
Wyjątek, o którym łatwo zapomnieć: wyłączenie z art. 5 nie obejmuje towarów pochodzących z państwa trzeciego, dopuszczonych w Polsce do swobodnego obrotu w Unii, których przewóz kończy się w innym państwie członkowskim. KAS opisuje to jako WDT bezpośrednio po odprawie w procedurze 42 00. Skrót "każde WDT jest zwolnione" jest więc nieprawdziwy.[1][3]
Obowiązek zgłoszenia pozostał przy imporcie z państw trzecich, przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym oraz przy tranzycie przez Polskę.[3]
Zwróć też uwagę, że wyłączenie dla AEO i dla umowy o współdziałanie dotyczy art. 5 albo art. 6. Nie przenosi się na tranzyt z art. 7.
Kto składa zgłoszenie: nie ten, kto ma czas, tylko ten, kogo wskazuje przepis
To miejsce, w którym najczęściej widzę nieporozumienie. Ustawa przypisuje obowiązek do kierunku przewozu, a nie do tego, kto akurat umie obsłużyć PUESC.[4]
| Sytuacja | Podstawa | Kto zgłasza |
|---|---|---|
| Przewóz rozpoczyna się w Polsce | art. 5 | podmiot wysyłający, przed rozpoczęciem przewozu; przekazuje numer referencyjny przewoźnikowi, a przy dostawie towarów także odbiorcy |
| Przewóz z UE albo z państwa trzeciego do Polski | art. 6 | podmiot odbierający, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju |
| Tranzyt przez Polskę | art. 7 | przewoźnik, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju |
Przewoźnik zgłasza więc przy tranzycie dlatego, że tak stanowi art. 7, a nie dlatego, że nadawca albo odbiorca sobie nie poradzili. Jeżeli obowiązek leży po stronie podmiotu odbierającego, nie da się go przerzucić ustną prośbą. Można umówić się na pomoc techniczną w wypełnieniu zgłoszenia przez prawidłowo umocowaną osobę, ale odpowiedzialność ustawowa zostaje tam, gdzie ją wskazano.
Co zniknęło 20 czerwca: wyłączenie dla sprzedaży na targowisku
Ta zmiana nie pojawia się w komunikacie o ułatwieniach, a dotyczy konkretnej grupy. Do 19 czerwca obowiązywało wyłączenie dla przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG albo spółki jawnej osób fizycznych, będącego mikroprzedsiębiorcą, który wiózł towar na podstawie art. 5 w celu sprzedaży na targowisku objętym opłatą targową.[5]
Trzeba było spełnić łącznie trzy warunki: przewóz do 500 kg towarów z działów 61, 62 CN lub kodu 6309 00 00 albo do 700 sztuk obuwia z działu 64, trasa od stałego miejsca działalności albo miejsca zamieszkania na targowisko i z powrotem, oraz dokument towarzyszący z danymi podmiotu, NIP, rodzajem towaru, numerem rejestracyjnym, datą przewozu i adresami.
Rozporządzenie poz. 814 uchyliło tę literę. Od 20 czerwca ta ścieżka nie istnieje, więc taki przewóz ocenia się na zasadach ogólnych.[2]
Trzy scenariusze, które realnie wracają w zleceniach
Odzież z Łodzi do Krakowa, sprzedaż krajowa między firmami
To przewóz rozpoczynający się w Polsce, czyli art. 5. Objęty wyłączeniem, więc zgłoszenia nie ma. To nie jest WDT, bo towar nie opuszcza kraju: dostawa wewnątrzwspólnotowa wymaga wywozu do innego państwa członkowskiego. Warto to rozróżniać, bo od kwalifikacji zależy tu wszystko.
Buty z Mediolanu do sklepu w Warszawie
Towar jedzie z innego państwa członkowskiego do Polski, więc podstawą jest art. 6, a obowiązek zgłoszenia ma podmiot odbierający. To nabycie wewnątrzwspólnotowe, nie import, bo import dotyczy towarów z państwa trzeciego.
Pytanie o próg brzmi tu: ile sztuk obuwia jedzie. Jeżeli więcej niż 64 i nie działa żadne wyłączenie, odbiorca w Warszawie zgłasza przewóz i przekazuje numer referencyjny przewoźnikowi.
Niemcy do Litwy przez Polskę
Przewóz z jednego państwa członkowskiego do drugiego, czyli tranzyt z art. 7. Zgłoszenie składa przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Polski. Wyłączenie dla AEO i dla umowy o współdziałanie tutaj nie działa, bo dotyczy art. 5 albo art. 6.
Gdy przy załadunku nie ma numeru referencyjnego
Kolejność, która porządkuje rozmowę, gdy auto stoi, a numeru nie ma:
- Ustal podstawę i podmiot: skąd i dokąd jedzie towar, czyli art. 5, 6 czy 7, i kto w związku z tym ma obowiązek.
- Sprawdź, czy obowiązek w ogóle powstał: kod CN, masa albo liczba sztuk, wyłączenia.
- Jeżeli obowiązek jest po stronie kontrahenta, poproś o numer referencyjny przed rozpoczęciem przewozu, bo przepis wiąże zgłoszenie z momentem sprzed rozpoczęcia przewozu. Dojazd do granicy jest już za późno.
- Zapisz ustalenia i to, kto je potwierdził. Przy kontroli liczy się stan faktyczny, nie ustna obietnica sprzed dwóch godzin.
Kary: różne dla różnych stron, i to ma znaczenie
Ustawa nie przewiduje jednej kary dla wszystkich uczestników przewozu. Rozkłada się to tak:[4]
| Kto | Za co | Kara |
|---|---|---|
| Podmiot wysyłający albo odbierający | niewykonanie obowiązku zgłoszenia z art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1 | 46% wartości brutto towaru podlegającego zgłoszeniu, nie mniej niż 20 000 zł |
| Podmiot wysyłający albo odbierający | towar niezgodny co do rodzaju, ilości, masy lub objętości | 46% różnicy wartości brutto, nie mniej niż 20 000 zł |
| Przewoźnik | niedokonanie zgłoszenia albo niezgodność towaru ze zgłoszeniem | 20 000 zł |
| Przewoźnik | nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane | 10 000 zł |
| Każdy z nich | dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru | 10 000 zł |
| Kierujący pojazdem | przewóz bez numeru referencyjnego albo dokumentu zastępującego zgłoszenie | grzywna od 5000 do 7500 zł, w trybie mandatu |
Stąd ważna korekta powtarzana w wielu tekstach: 46 procent nie dotyczy przewoźnika. Przewoźnik odpowiada kwotą ryczałtową, a procent od wartości towaru obciąża podmiot wysyłający albo odbierający. Organ może odstąpić od nałożenia kary w przypadkach wskazanych w ustawie, ale decyduje o tym organ i strona nie może się tego domagać.
Najczęstsze pytania
Jak w minutę sprawdzić, czy zlecenie podlega SENT?
Ustal cztery rzeczy w tej kolejności: kod CN towaru, masę brutto albo liczbę sztuk, kierunek przewozu (z Polski, do Polski, czy tranzyt) oraz to, czy działa któreś z wyłączeń. Dopiero komplet tych czterech odpowiedzi rozstrzyga obowiązek. Sam kod i ilość nie wystarczą, bo od 20 czerwca 2026 duża część przewozów rozpoczynających się w Polsce jest wyłączona.
Ile sztuk obuwia można przewieźć bez zgłoszenia?
Obowiązek powstaje, gdy w przesyłce jest więcej niż 64 sztuki obuwia z działu 64 CN, z wyłączeniem części obuwia z pozycji CN 6406. Liczy się sztuki, nie pary, więc 32 pary to równo 64 sztuki i próg nie jest przekroczony. Jeżeli w tej samej przesyłce jadą też towary z działu 61 albo 62, stosuje się warunek dla przesyłki mieszanej, czyli masę brutto powyżej 31,5 kg.
Kto składa zgłoszenie przy przewozie odzieży z Włoch do Polski?
Podmiot odbierający, na podstawie art. 6 ustawy, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Polski. To nabycie wewnątrzwspólnotowe, a nie import, bo import dotyczy towarów z państwa trzeciego. Przewoźnik nie przejmuje tego obowiązku dlatego, że odbiorca nie ma konta w PUESC.
Czy faktura nadal zwalnia z obowiązku zgłoszenia?
Nie w takiej formie jak wcześniej. Po zmianie z 20 czerwca 2026 wyłączenia dla sprzedaży krajowej, WDT i eksportu działają bez dodatkowego warunku dokumentacyjnego. Nie oznacza to, że faktura i dokumenty przewozowe przestają być potrzebne do innych celów, w tym podatkowych i kontrolnych.
Czy kontrola może zatrzymać pojazd bez numeru referencyjnego?
Tak. Kontrolę przewozu prowadzą między innymi Służba Celno-Skarbowa, Policja, Straż Graniczna i Inspekcja Transportu Drogowego, a funkcjonariusze i inspektorzy mogą nałożyć na kierującego grzywnę w drodze mandatu, w wysokości od 5000 do 7500 zł. Odrębne kary pieniężne obciążają podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika.
Co się zmieniło dla handlu na targowisku?
Do 19 czerwca 2026 mikroprzedsiębiorca z CEIDG mógł korzystać z wyłączenia przy przewozie towaru na targowisko objęte opłatą targową, przy limitach 500 kg odzieży albo 700 sztuk obuwia i przy spełnieniu warunków dotyczących trasy i dokumentu. Rozporządzenie z 18 czerwca 2026 uchyliło to wyłączenie ze skutkiem od 20 czerwca, więc taki przewóz ocenia się na zasadach ogólnych.
Źródła i zakres weryfikacji
Stan prawny sprawdzony 7 września 2026 bezpośrednio w tekstach aktów. Materiał ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną; kwalifikacja konkretnego przewozu wymaga analizy jego dokumentów.
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 18.06.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów objętych systemem monitorowania, Dz.U. 2026 poz. 813 (progi i wyłączenia). Tekst
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 18.06.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń, Dz.U. 2026 poz. 814 (uchylenie lit. c). Tekst
- Krajowa Administracja Skarbowa, komunikat z 19.06.2026 o zmianach w SENT dla branży odzieżowej i obuwniczej. gov.pl/kas
- Ustawa z 9.03.2017 o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, Dz.U. 2024 poz. 1218 (art. 5, 6, 7 oraz kary z art. 21, 22, 24 i grzywna dla kierującego). Tekst
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 634, którym dodano uchylone później wyłączenie dla sprzedaży na targowisku. Tekst
Artykuł opublikowano 09.04.2026, zaktualizowano 07.09.2026 o zmiany obowiązujące od 20 czerwca 2026: nowe progi, zmieniony katalog wyłączeń, przypisanie obowiązku zgłoszenia do art. 5, 6 i 7 oraz zweryfikowany katalog kar.